– Aktualności WYDZIAŁU

Fot. 1. Otwarcie nowego budynku Centrum Robotów Mobilnych

Centrum Robotów Mobilnych otwarte we wtorek 29 października 2024 r. w Wojskowej Akademii Technicznej pozwoli na osiągnięcie jeszcze wyższej jakości badań i edukacji w obszarze platform bezzałogowych. Będzie też naszą wizytówką w NATO jako jedno z Centrów Testowych Akceleratora Innowacyjności NATO DIANA.

O nowy budynek szkolno-laboratoryjny wraz z poligonem testowym wzbogacił się Instytut Robotów i Konstrukcji Maszyn Wydziału Inżynierii Mechanicznej WAT należący do elitarnego grona Centrów Testowych NATO DIANA. Centrum będzie rozwijać kompetencje w zakresie bezzałogowych platform lądowych budowanych w tym instytucie od ponad 50. lat. Jego potencjał wychodzi naprzeciw potrzebom Sił Zbrojnych, gdzie robotyzacja zatacza coraz szersze kręgi.

Fot. 2. Otwarcie Centrum Robotów Mobilnych

Fot. 3. Otwarcie Centrum Robotów Mobilnych

Fot. 4. Otwarcie Centrum Robotów Mobilnych

TECHNOLOGIE I WIEDZA Z OBSZARU ROBOTÓW I BEZZAŁOGOWCÓW

„Centrum Robotów Mobilnych to miejsce, w którym wiedza teoretyczna spotyka się z  praktyką. W tym budynku będziemy projektować, tworzyć i testować najnowsze osiągnięcia w dziedzinie robotyki mobilnej, wnosząc wkład w rozwój autonomicznych pojazdów i systemów, które już teraz stają się integralną częścią naszego codziennego funkcjonowania, zarówno w Siłach Zbrojnych, jak i w gospodarce narodowej. Dzięki Centrum Robotów Mobilnych będziemy mogli jeszcze lepiej wspierać Ministerstwo Obrony Narodowej w zakresie wiedzy eksperckiej dotyczącej robotów, dronów i ich szerokiego wykorzystania” – powiedział Rektor-Komendant WAT gen. bryg. prof. dr hab. inż. Przemysław Wachulak.

Dodał, że całkowita wartość inwestycji Wojskowej Akademii Technicznej wyniosła ponad 38 milionów złotych.

Fot. 5. Przemówienie Rektora-Komendanta WAT gen. bryg. prof. dr. hab. inż. Przemysława Wachulaka

NAUKA INSPIRUJE POTRZEBY ARMII

„Środki wydane na badania i rozwój, na naukę, to nie jest wydatek – to inwestycja w przyszłość. Musimy aktywnie odpowiadać na wyzwania współczesnego świata i współczesnych zagrożeń. Myśląc o walce przyszłości musimy stawiać na badania, na współpracę ośrodków badawczych z przemysłem, aby uzyskiwać nowe zdolności. Wojsko określa wymagania w stosunku do technologii, jakich potrzebuje, ale świat nauki może proponować nowe rozwiązania, bo armia określa swoje potrzeby na podstawie najnowszych zdobyczy nauki. Takie partnerstwo zaowocuje bezpieczeństwem naszego kraju” – powiedział Stanisław Wziątek, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej.

Ocenił, że Wojskowa Akademia Techniczna wzbogaca się o kolejny znakomity obiekt i nowe narzędzia dla realizacji tej filozofii. Zadeklarował wsparcie dla zdobywania najnowszych innowacyjnych rozwiązań technicznych, które będą służyć bezpieczeństwu państwa. „Wojsko potrzebuje coraz więcej oficerów, dobrze wykształconych młodych ludzi, którzy rozumieją swoją rolę szerzej, niż klasycznie. Jeśli będą przygotowani do nowych wyzwań, jeśli będą posługiwać się nowymi technologii, tym większe nasze bezpieczeństwo. Ta inwestycja służy właśnie pozyskiwaniu tych zdolności dla polskiej armii” – podsumował minister Wziątek.

Fot. 6. Przemówienie Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Stanisława Wziątka

Fot. 7. Przemówienie Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Stanisława Wziątka

Fot. 8. Przemówienie Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Stanisława Wziątka

BADANIA, ROZWÓJ, INNOWACJE – WARUNEK FINANSOWANIA

Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski zwrócił uwagę, że konsorcja przemysłowo-naukowe dają projektom komponent innowacji, niezbędny dla uzyskiwania finansowania. Te projekty, które mają w sobie element innowacji, w szczególności technologie podwójnego wykorzystania, mają potem szansę być wdrożone w Siłach Zbrojnych, na rzecz obronności i bezpieczeństwa, ale także w polskim przemyśle.

„Mamy możliwość kształcenia ekspertów, rozwijania nowych technologii. W konkursach NCBR konieczne komponenty to badania, rozwój i innowacje – z naciskiem na te ostatnie. Centrum Robotów Mobilnych ma szansę podjąć wyzwania europejskie, gdzie jednym z obszarów tematycznych jest cyfryzacja uwzględniająca mechatronikę, sensory, układy optoelektroniczne, programowanie. Jeśli przemysł będzie wykorzystywał komponent naukowy, wówczas mamy szansę lepiej wykorzystywać środki unijne” – powiedział dyrektor NCBR.

Fot. 9. Prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor NCBiR

WOJSKOWE I KOMERCYJNE ROBOTY MOBILNE

Jak podkreślił Dziekan Wydziału Inżynierii Mechanicznej dr hab. inż. Jerzy Jackowski, prof. WAT, w Centrum Robotów Mobilnych będzie można realizować nowe inicjatywy badawcze we współpracy z wojskiem i na potrzeby wojska. W ostatniej dekadzie zespół, który stanowi trzon Centrum, realizował projekty finansowane ze środków Europejskiej Agencji Obrony i Europejskiego Funduszu Obronnego. Jego aktywność badawcza nie słabnie – aktualnie realizowane są m.in. projekty dotyczące zautomatyzowanych pojazdów, które mogą kontaktować się ze sobą i realizować zadania związane z konwojowaniem.

„Nasze kompetencje i potencjał zaowocowały włączeniem naszego zespołu do centrów testowych NATO; w Polsce powołano 7 takich centrów, w  tym jedno w WAT w zakresie testowania bezzałogowych systemów lądowych. Współczesny teatr działań wojennych zmienia się, są już w nim pojazdy bezzałogowe, drony i odpowiednie ich systemy, roje. Dlatego planujemy podjąć nowe wyzwania w tym zakresie, zarówno badawcze, technologiczne, jak i w procesie kształcenia studentów” – powiedział prof. Jackowski.

Fot. 10. dr hab. inż. Jerzy Jackowski, prof. WAT, dziekan WIM

Centrum Robotów Mobilnych stanowi znaczące poszerzenie możliwości badawczych oraz dydaktycznych Wojskowej Akademii Technicznej w zakresie wojskowych, ale i komercyjnych robotów mobilnych.

„Platformy bezzałogowe zdobywają coraz szersze obszar zastosowań i bardzo dynamicznie się rozwijają. Są już bardzo rozpowszechnione w domenie powietrznej i coraz silniej wkraczają do lądowej. Szczególnie potrzebuje ich wojsko, gdyż w ryzykownych operacjach pozwalają chronić zdrowie i życie żołnierzy, ale rynek cywilny też jest nimi zainteresowany i znajduje dla nich coraz więcej zastosowań” – mówi dyrektor Instytutu Robotów i Konstrukcji Maszyn dr hab. inż. Marian Łopatka, prof. WAT.

W Centrum Robotów Mobilnych będą się m.in. szkolić podchorążowie będący w przyszłości oficerami Wojsk Inżynieryjnych. Będą oni pionierami i liderami we wdrażaniu bezzałogowych platform lądowych na wyposażenie Sił Zbrojnych i już dziś potrzebują specjalistów od robotów.

Fot. 11. Otwarcie CRM

Fot. 12. Otwarcie CRM – prezentacja zaplecza sprzętowego.

KSZTAŁCENIE KADR DLA WOJSKA PRZYSZŁOŚCI

Centrum wychodzi naprzeciw zwiększonym potrzebom wojska w zakresie kształcenia kadr znających się na technicznych i taktycznych aspektach działań z wykorzystaniem platform bezzałogowych. W nowo powstałym budynku znajduje się kilka laboratoriów badawczo-dydaktycznych, których wyposażenie umożliwia prowadzenie badań naukowych, prac badawczo-rozwojowych i dydaktyki na poziomie odpowiadającym wymaganiom XXI wieku.

Zaplecze techniczne pozwala na przekazywanie studentom również solidnej porcji wiedzy praktycznej. Z kolei aula na 150 osób z bogatym, multimedialnym wyposażeniem pozwala na komfortowe prowadzenie zajęć dydaktycznych, ale również na organizowanie różnego typu wydarzeń naukowych i warsztatów, w których uczestnicy mogą brać udział również w formule zdalnej.

Wyposażenie laboratoryjne Centrum Robotów Mobilnych pozwala prowadzić badania nie tylko całych platform bezzałogowych, ale i manipulatorów, interfejsów człowiek-maszyna oraz systemów funkcjonalnych, służących budowie świadomości sytuacyjne i akcyjnej, lokalizacji, teleoperacji, nawigacji i detekcji. Z kolei dzięki posiadaniu środowiska wirtualnego polu walki można nie tylko uczyć żołnierzy taktyki, organizacji i dowodzenia, ale również testować różne warianty działań z wykorzystaniem robotów, włączając to formacje w postaci ugrupowania i roju.

Centrum Robotów Mobilnych to nie tylko budynek, ale i przylegający do niego poligon testowy. Na jego terenie znajduje się szereg torów i  przeszkód służących do badania mobilności oraz możliwości roboczych bezzałogowych platform lądowych z systemami lokalizacyjnymi, teleoperacja, budową świadomości sytuacyjnej, wirtualnym polem walki Prowadzone na nim testy i badania można bezpiecznie obserwować z dużego, dwupoziomowego, przeszklonego tarasu.

Fot. 13. Otwarcie Centrum Robotów Mobilnych

KONFERENCJA BEZZAŁOGOWE SYSTEMY AUTONOMICZNE.

Otwarciu Centrum towarzyszyła konferencja Bezzałogowe Systemy Autonomiczne organizowana cyklicznie przez międzywydziałowe Centrum Robotów Mobilnych i Platform Bezzałogowych WAT. Jej zasadniczym celem jest wymiana wiedzy pomiędzy wojskowymi i cywilnymi specjalistami zajmującymi bezzałogowymi platformami lądowymi, latającymi i pływającymi. Dyskusje dotyczyły rozwoju technologii platform bezzałogowych, taktyki ich wykorzystania oraz wyzwań logistycznych z tym związanych.

Tomasz Muszyński,
Karolina Duszczyk
fot. Mariusz Maciejewski

Fot. 14. Gen. bryg. Mirosław Bodnar

Fot. 15. Otwarcie Centrum Robotów Mobilnych

Fot. 16. Otwarcie Centrum Robotów Mobilnych

Fot. 17. Otwarcie Centrum Robotów Mobilnych

Fot. 1. World’s Top 2% Scientists 2024

Ranking World’s Top 2% Scientists to zestawienie najczęściej cytowanych naukowców z całego świata. Składa się z dwóch odrębnych list. Pierwsza ocenia dorobek naukowy z kariery badawczej (wykorzystując dane od 1960 roku), w drugiej brane są pod uwagę publikacje i cytowania z ostatniego roku kalendarzowego.

Na tegorocznej liście znalazło się dwóch naukowców z Wydziału Inżynierii Mechanicznej Wojskowej Akademii Technicznej. Są to: dr hab. inż. Paweł Baranowski, prof. WAT (Instytut Mechaniki i Inżynierii Obliczeniowej) oraz dr hab. inż. Tadeusz Dziubak, prof. WAT (Instytut Pojazdów i Transportu).

Zestawienie 2 proc. najczęściej cytowanych naukowców na świecie opracowują wspólnie analitycy z Uniwersytetu Stanforda, wydawnictwa Elsevier i firmy SciTech Strategies, na podstawie danych z bazy Scopus z dnia 1 sierpnia 2024 r. Ranking obejmuje dorobek autorów publikacji z 22 dyscyplin i 174 podobszarów zgodnie ze standardową klasyfikacją Science-Metrix.

Ocenie podlegały m.in. kryteria bibliometryczne, jak całkowita liczba cytowań, indeks Hirscha (h-index), pozycja i rola autora/autorki wśród współautorów publikacji (pierwsze, ostatnie miejsce) czy liczba artykułów.

Pełny ranking oraz szczegółowe informacje na temat metodyki zestawienia dostępne na stronie wydawnictwa Elsevier:
https://elsevier.digitalcommonsdata.com/datasets/btchxktzyw/7

Fot. 2. dr hab. inż. Paweł Baranowski, prof. WAT	Fot. 3. dr hab. inż. Tadeusz Dziubak, prof. WAT

Fot. 1. Trening na profesjonalnych płytach poślizgowych wyposażonych w kurtyny wodne

Trening na profesjonalnych płytach poślizgowych wyposażonych w kurtyny wodne, modele zakrętów, wzniesień i pojawiających się przeszkód – zajęcia odzwierciedlające realne sytuacje drogowe, pobudzające wyobraźnię i kształtujące prawidłowe nawyki za kierownicą – to część studiów podyplomowych „Teoria i praktyka kształcenia i egzaminowania kierowców” prowadzonych w Wojskowej Akademii Technicznej.

Roczne studia realizowane są w Instytucie Pojazdów i Transportu Wydziału Inżynierii Mechanicznej WAT. Przygotowują one do pracy przyszłych instruktorów nauki jazdy, egzaminatorów, urzędników sprawujących nadzór nad procesem szkolenia i egzaminowania kierowców oraz pracowników wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego. Słuchacze podnoszą swoje kwalifikacje w zakresie: nowej techniki samochodowej, przeprowadzenia egzaminów na prawo jazdy, w tym egzaminowania osób z niepełnosprawnościami, bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz psychologii – także psychologii transportu. Mogą zaktualizować i rozszerzyć swoje wykształcenie techniczne, prawne i dydaktyczne.

Rekrutacja na kolejną edycję studiów Teoria i praktyka kształcenia i egzaminowania kierowców (TPKEK) trwa do 9 marca 2025 r. Od przyszłych słuchaczy wymagane jest posiadanie wykształcenia wyższego (inżynier, licencjat lub magisterium) dowolnego kierunku studiów.

Fot. 2. Trening na profesjonalnych płytach poślizgowych wyposażonych w kurtyny wodne

Fot. 3. Trening na profesjonalnych płytach poślizgowych wyposażonych w kurtyny wodne

ZNAJOMOŚĆ MECHANIKI RUCHU W KRYTYCZNYCH SYTUACJACH DROGOWYCH

Szkolenie z bezpiecznej jazdy i z fizyki ruchu dla uczestników II edycji studiów podyplomowych w WAT odbyło się 19 października 2024 r. na Torze Modlin. Zajęcia na Torze Modlin są elementem przedmiotu pn. „Technika kierowania i taktyka jazdy samochodem”. Słuchacze uczą się podstaw techniki jazdy i konfrontują teorię z  praktyką samodzielnie oceniając, jakie siły działają na jadący samochód i jak kierujący (świadomie bądź nieświadomie) wpływa na zachowanie się pojazdu.

„Oferujemy słuchaczom wiedzę i kompetencje jak wzorcowo kształcić kursantów, egzaminować kandydatów na kierowców, a także kandydatów na przyszłych instruktorów. Studia TPKEK będą przydatne m.in. dla kadry WORD-ów, OSK i innych instytucji (w tym kontrolnych) związanych z procesem kształcenia i egzaminowania kierowców” – tłumaczy koordynator studiów podyplomowych Piotr Kwitowski.

Fot. 4. Trening na profesjonalnych płytach poślizgowych wyposażonych w kurtyny wodne

Fot. 5. Trening na profesjonalnych płytach poślizgowych wyposażonych w kurtyny wodne

POTRZEBNE KAŻDEMU KIEROWCY, NIEZBĘDNE INSTRUKTOROM I EGZAMINATOROM

Szkolenie na Torze Modlin zbudowane jest modułowo i trwa około 6 godzin, z czego 80 proc. szkolenia to praktyka. Kursanci dowiadują się: jak prawidłowo zająć pozycję za kierownicą (pozycja fotela) i dlaczego, jak operować kołem kierownicy w sposób najbardziej efektywny, jak wydajnie hamować w sytuacjach awaryjnych, jak zachować się w przypadku poślizgu (nadsterownego i podsterownego) oraz jak skrócić drogę hamowania. Można tu nauczyć się praktycznego korzystania z systemów bezpieczeństwa takich jak ABS, BAS, EBD, ASR, ESP, w które wyposażony jest samochód – po to, aby przekazywać tę wiedzę dalej jako instruktor i oceniać ją u innych jako egzaminator.

„Długoletni kierowcy popełniają wiele błędów już na etapie ustawienia fotela i kierownicy, czyli przyjmowania pozycji do jazdy. Ćwiczenia w slalomie pod okiem instruktora pozwalają zrozumieć, że warto zmieniać nawyki utrwalone przez wiele lat jazdy, nawet bezwypadkowej i przekazywać poprawne wzorce młodym kierowcom w przyszłej pracy zawodowej” – relacjonuje uczestnik kursu.

Jego zdaniem bardzo wartościowa jest formuła „uczenia się na własnych błędach”. Instruktor z początku pozwala kursantom wykonywać manewry zgodnie z własnym pomysłem, a następnie wskazuje najbezpieczniejszy i najskuteczniejszy sposób ich przeprowadzenia. Istnieje też możliwość nauki na błędach innych uczestników – z pozycji pasażera.

Wprowadzenie teoretyczne obejmuje prawa fizyki działające na samochód, wpływ kierowcy na zachowanie się auta (świadome bądź nieświadome), elementy bezpieczeństwa czynnego i biernego, porównanie drogi hamowania i drogi zatrzymania, a także wpływ dalekiej obserwacji na prowadzenie pojazdu. Wszystkie te elementy są potem wykorzystywane podczas zadań na torze.

Ćwiczenia mają na celu wytrenowanie prawidłowych odruchów i świadomego działania podczas awaryjnego hamowania, w tym z ominięciem przeszkody. Trening na płycie poślizgowej z wykorzystaniem nagle pojawiających się kurtyn wodnych wykonywany jest z pomiarem prędkości.

„Efektem przejścia przez kilka najtrudniejszych zadań jest przede wszystkim nauka pokory wobec prędkości jazdy. Z przygotowanych tu zdarzeń drogowych nie da się wyjść obronną ręką, nie zdejmując nogi z  gazu. Większość natomiast po odpowiednim treningu można pokonać z maksymalną prędkością 30 km/h, czyli taką, jaka dopuszczalna jest w strefie osiedlowej” – mówi kursant. Dodaje, że już redukcja o 10 km/h ma znaczący wpływ na bezpieczeństwo i skuteczność na drodze. Z kolei zwiększenie prędkości, choćby o 5 km/h może mieć dramatyczne konsekwencje: „Utrata kontroli nad obracającym się pojazdem, który w codziennych warunkach uległby zderzeniu, jest ogromnym stresem. Warto poczuć to w kontrolowanych warunkach, aby w  przyszłości wiedzieć, jak się przed tym uchronić”.

Poślizg podsterowny to ważny moduł zajęć. Uczestnicy uczą się rozpoznawać taką sytuację i eliminować zagrożenia, trenując na nawadnianym kręgu poślizgowym i z wykorzystaniem „szarpaka” z pomiarem prędkości. Podejmują też próby hamowania na wzniesieniu, poznając realny wpływ ukształtowania terenu na drogę zatrzymania. „Wiedza o tym, jak bardzo wydłuża się ta droga w niekorzystnych warunkach, jest powszechna. A mimo to zderzenie z taką sytuacją mocno zaskakuje. Teoria to jedno, ale konfrontacja z rzeczywistością jest niezbędna, żeby móc ocenić warunki zdarzenia drogowego” – mówi uczestnik studiów.

Dyrektor ds. Szkoleń Toru Modlin Adam Bernard akcentuje rolę kształtowania u kierowców świadomości zagrożeń i zdolności ich przewidywania, a dzięki temu – zapobiegania lub minimalizowania. Zasada dalekiego patrzenia, zmniejszania prędkości i stałej analizy sytuacji to priorytet. Dopiero mając tę świadomość można uczyć się praktycznych sposobów radzenia sobie z wyzwaniami w ruchu drogowym, także tymi ekstremalnymi.

„Nasze szkolenia służą nie tylko poprawie umiejętności technicznych kierowców, ale przede wszystkim zwiększeniu ich świadomości jako uczestników ruchu drogowego. Dzięki zrozumieniu, jakie siły działają na jadący samochód i jak kierujący (świadomie bądź nieświadomie) wpływają na zachowanie się pojazdu, uczestnicy zajęć kształtują podstawy wiedzy potrzebne w pracy instruktora, egzaminatora bądź osoby związanej z kształceniem i egzaminowaniem kierowcy” – podsumowuje dyrektor Adam Bernard.

Fot. 6. Trening na profesjonalnych płytach poślizgowych wyposażonych w kurtyny wodne

Fot. 7. Trening na profesjonalnych płytach poślizgowych wyposażonych w kurtyny wodne

MIĘDZYINSTYTUCJONALNE STUDIA PODYPLOMOWE

Kurs na Torze Modlin jest elementem programu studiów, na który składa się 232 godzin wykładów, ćwiczeń, zajęć laboratoryjnych i praktycznych prowadzonych przez wybitnych specjalistów i praktyków, pracowników i osoby rekomendowane przez Wojskową Akademię Techniczną, Instytut Transportu Samochodowego oraz Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w Łodzi we współpracy z Polską Izbą Gospodarczą Ośrodków Szkolenia Kierowców w Piastowie, która udostępnia kursantom symulatory jazdy.

Kierownikiem studiów prowadzonych w Wojskowej Akademii Technicznej jest dr hab. inż. Jerzy Jackowski, prof. WAT, dziekan Wydziału Inżynierii Mechanicznej. Tematyka studiów obejmuje następujące przedmioty: technika samochodowa i diagnozowanie, mechanika ruchu samochodów w sytuacjach krytycznych, analiza przebiegu i  skutków zdarzeń drogowych, osoby z niepełnosprawnością w ruchu drogowym, technika kierowania i taktyka jazdy samochodem, główne problemy bezpieczeństwa ruchu drogowego, prawo o  ruchu drogowym, psychologia, dydaktyka w  szkoleniu kierowców i egzaminowanie kierowców.

Źródło: https://www.wojsko-polskie.pl/wat/
Karolina Duszczyk
fot. Sebastian Jurek

Fot. 8. Trening na profesjonalnych płytach poślizgowych wyposażonych w kurtyny wodne