Konferencja w IRiKM WIM – Bezzałogowe Systemy Autonomiczne

„Aktualnie wojna na Ukrainie pokazuje, jak ważna jest rola inżynierów i naukowców w budowaniu przewagi technologicznej. Nasza Uczelnia, poprzez swoje prace badawczo-rozwojowe i projekty na rzecz obronności, potwierdza, że jest gotowa na współczesne wyzwania. Od lat konsekwentnie rozwijamy nasze kompetencje” – mówił Rektor-Komendant WAT gen. bryg. prof. dr hab. inż. Przemysław Wachulak na konferencji „Bezzałogowe Systemy Autonomiczne”.

Konferencja została zorganizowana już po raz piąty przez Centrum Robotów Mobilnych i Platform Bezzałogowych WAT, skupiające specjalistów z Wydziału Inżynierii Mechanicznej (WIM) i Wydziału Mechatroniki, Uzbrojenia i Lotnictwa (WML). Patronat honorowy nad wydarzeniem, które odbyło się 28 października 2026 r., objęli Rektor-Komendant WAT gen. bryg. prof. dr hab. inż. Przemysław Wachulak i Inspektor Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych gen. bryg. Witold Bartoszek. Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego był dr hab. inż. Marian Łopatka z WIM. Gości powitał Dziekan Wydziału Inżynierii Mechanicznej dr hab. inż. Jerzy Jackowski, prof. WAT.

W konferencji uczestniczyli przedstawiciele Inspektoratu Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia, Departamentu Innowacji Ministerstwa Obrony Narodowej, Agencji Uzbrojenia, Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych, Zarządu Inżynierii Wojskowej Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, Zarządów P2, P3, P5 i P7 Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Biura Bezpieczeństwa Narodowego, dowództw i jednostek wojskowych, wojskowych i  cywilnych ośrodków naukowych i badawczych, jednostek wojskowych i centrów szkolenia oraz licznej grupy firm związanych z obszarem systemów bezzałogowych.

 

Współpraca nauki, wojska i przemysłu

„Wymiana doświadczeń sprzyja każdej ze stron. Wojsko otrzymuje aktualną informację o technologiach opracowanych w laboratoriach badawczych. Środowisko akademickie uzyskuje wiedzę o praktycznych problemach związanych z wykorzystywaniem systemów bezzałogowych, a to staje się inspiracją do kolejnych prac naukowych. Przemysł natomiast prezentuje konkretne produkty i otrzymuje feedback od żołnierzy, którzy najlepiej wiedzą, co należałoby w nich zmodyfikować i rozwinąć” – powiedział Rektor-Komendant WAT gen. bryg. prof. Przemysław Wachulak.

Generał podkreślił, że Wojskowa Akademia Techniczna rozwija autorskie technologie w gronie międzynarodowym w projektach Europejskiej Agencji Obrony (EDA) czy Europejskiego Funduszu Obronnego (EDF). „W Wojskowej Akademii Technicznej funkcjonuje Centrum Robotów Mobilnych i Platform Bezzałogowych, które skupia potencjał naukowo-badawczy w domenie lądowej i zostało włączone do sieci laboratoriów testowych NATO DIANA. To w Akademii, przy współpracy z przemysłem opracowano między innymi Robota Wsparcia Inżynieryjnego do usuwania i neutralizacji niewybuchów i improwizowanych urządzeń wybuchowych (IED)” – przypomniał Rektor-Komendant. Dodał, że opracowany w WAT ciężki robot Rohatyniec, doskonały nośnik wieloczujnikowego systemu wykrywania IED, podczas testów na austriackim poligonie zrealizował wszystkie zadania wyznaczone przez EDA. Rektor wspomniał także o projekcie CUGS i platformie ExMOT testowanej z powodzeniem we Włoszech w ekstremalnych warunkach poligonowych.

„Centrum Robotów Mobilnych i Platform Bezzałogowych to międzywydziałowy zespół, łączący specjalistów z Wydziału Inżynierii Mechanicznej oraz Wydziału Mechatroniki, Uzbrojenia i Lotnictwa Wojskowej Akademii Technicznej. To też unikatowa infrastruktura i kompleks szkolno-laboratoryjny z poligonem testowym pojazdów bezzałogowych” – wyjaśnił Dziekan WIM prof. Jerzy Jackowski i dodał, że Kierownikiem tego Centrum i organizatorem konferencji jest dr inż. Tomasz Muszyński.

 

Potrzeby wojska powinny wyznaczać kierunki badań

W konferencji uczestniczył Szef Zarządu Inżynierii Wojskowej Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych gen. bryg. Mariusz Ochalski. Jego zdaniem, punktem wyjścia do rozwoju robotyzacji w Polsce powinno być wymaganie funkcjonalne, a fora – takie jak konferencja w WAT – pomagają zrozumieć potrzeby wojska i zestawić je z możliwościami oraz kierunkami badań i rozwoju. „Podkreślając rolę Wojskowej Akademii Technicznej – potrzebujemy współpracy, w  której użytkownik wojskowy nie jest jedynie odbiorcą gotowego produktu, ale jest częścią procesu definiowania potrzeb, oceny rozwiązań i ich doskonalenia” – stwierdził gen. bryg. Ochalski.

Szef Zarządu Inżynierii Wojskowej podkreślił, że robotyka daje szanse, by wykonać zadania skutecznie przy ograniczeniu obecności człowieka w strefie największego zagrożenia. Przestrzeń dla systemów autonomicznych obejmuje rozpoznanie, realizację zadań inżynieryjnych oraz bezpośrednią ochronę żołnierzy i zachowanie zdolności do działania. „Ale dla wojsk inżynieryjnych przyszłość systemów autonomicznych nie polega wyłącznie na zastąpieniu sapera robotem. Celem jest, żeby rozwiązania autonomiczne, maszyny przejmowały ryzyko, a człowiek miał nadal zdolność podejmowania decyzji. W tym aspekcie autonomiczność musi mieć pewne ograniczenia. Doświadczenia wojny na Ukrainie pokazują, że środowisko realizacji działań inżynieryjnych uległo zasadniczej zmianie. Nie wystarczy dzisiaj dysponować tylko sprzętem, inżynieryjną maszyną, środkiem przeprawowym czy środkiem rozpoznania. Trzeba zapewnić możliwość ich użycia w warunkach ciągłej obserwacji, zagrożenia i środków walki radioelektronicznej” – mówił generał.

Dodał, że konferencje technologiczne z reguły koncentrują się na możliwościach nowych rozwiązań. Z wojskowego punktu widzenia warto jednak postawić znaczące pytania praktyczne o to, czy system będzie działał w rzeczywistych warunkach terenowych, czy będzie wystarczająco niezawodny, czy żołnierz będzie potrafił obsługiwać go i utrzymywać, czy uzyskane informacje będzie można wykorzystać w istniejącym systemie dowodzenia i czy zastosowanie konkretnego rozwiązania rzeczywiście zwiększy zdolność do wykonywania zadań.

 

Prezentacja wojsk dronowych

Podczas otwarcia konferencji głos zabrał również Zastępca Szefa Zarządu Bezzałogowych Powietrznych Systemów Uzbrojenia płk pil. Krzysztof Tarnowski. W swojej prezentacji zwrócił m.in. uwagę na istotę oraz cel sformowania Inspektoratu Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia. Wskazał, że wprowadzenie nowoczesnych systemów bezzałogowych w domenie lądowej, powietrznej i morskiej zwiększy potencjał Sił Zbrojnych RP, a przeciwdziałanie BSU podniesie poziom bezpieczeństwa państwa. Dalszym celem ma być utworzenie odrębnego Komponentu Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia. Zaprezentował również strukturę IWBSU oraz wyposażenie w autonomiczne systemy w poszczególnych domenach. Podkreślił też bardzo duże znaczenie przygotowywanego kierunku studiów w WAT – wojskowe systemy bezzałogowe.

 

Wnioski z frontu przyszłością systemów autonomicznych

Przedmiotem rozmów były wnioski z trwającego konfliktu rosyjsko-ukraińskiego, który redefiniuje sposób zapewnienia bezpieczeństwa państwa. Obecnie na froncie masowo wykorzystywane są drony rozpoznawcze oraz uderzeniowe, w tym drony FPV i amunicja krążąca. Rozwój tych platform zmierza jednak w stronę autonomizacji. W obliczu tych wyzwań eksperci środowiska naukowego i sektora prywatnego dyskutowali o rozwoju nowych koncepcji wykorzystania lądowych, pływających i latających systemów bezzałogowych. Mówiono o testach funkcjonalnych robotów, rozwoju sztucznej inteligencji i technologii zarządzania rojami platform autonomicznych oraz rojami hybrydowymi, a także o współpracy między platformami załogowymi i bezzałogowymi.

Tematyka konferencji dotyczyła także projektowania robotów przeznaczonych do zadań z zakresu obronności, rozwoju systemów uzbrojenia i kierowania ogniem dla systemów bezzałogowych, rozwoju AI w systemach wykrywania, rozpoznawania i identyfikacji celów, a także rozwoju systemów nawigacyjnych i rozpoznania otoczenia. Ważnym punktem był rozwój systemów teleoperacji, budowa świadomości sytuacyjnej operatorów, rozwój konstrukcji, układów napędu i sterowania lądowych platform wysokiej mobilności oraz platform pływających i latających. Rozmawiano również o metodach badań nowych technologii stosowanych w budowie robotów i  systemów robotycznych oraz o problemach kształcenia kadr.

Obecni na konferencji przedstawiciele firm prezentowali swoje rozwiązania technologiczne przeznaczone na rynek zbrojeniowy. Łącznie w V edycji konferencji wzięło udział ponad 150 uczestników, wygłoszono blisko 25 referatów, a spotkanie wypełniło ponad 7 godzin dyskusji i prezentacji.

Tekst: Ewa Gmach
Zdjęcia: Katarzyna Puciłowska-Chrabąszcz