Początek 2026 roku otwiera nowy etap wdrażania technologii wytwarzania przyrostowego (druku 3D) w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Oficerowie i podoficerowie odebrali certyfikaty potwierdzające pomyślne ukończenie pierwszej edycji kursu doskonalącego „Zastosowanie technologii wytwarzania przyrostowego – druku 3D w Siłach Zbrojnych”. Szkolenie to było pierwszym tego typu przedsięwzięciem realizowanym w ramach systemowego wdrażania technologii przyrostowych w SZ RP.

Kurs został zainicjowany przez Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych, który wskazał potrzebę budowy kompetencji w zakresie technologii wytwarzania przyrostowego w strukturach logistycznych i technicznych SZ RP. Realizacja szkolenia była efektem międzywydziałowej współpracy trzech zespołów Wojskowej Akademii Technicznej: Wydziału Inżynierii Mechanicznej (Instytutu Robotów i Konstrukcji Maszyn), Wydziału Mechatroniki, Uzbrojenia i Lotnictwa (Instytutu Techniki Uzbrojenia) oraz Wydziału Nowych Technologii i Chemii (Instytutu Inżynierii Materiałowej). Połączenie kompetencji projektowych, technologicznych i materiałowych pozwoliło opracować program obejmujący pełne spektrum zagadnień związanych z projektowaniem, digitalizacją, doborem materiałów oraz realizacją procesów wytwarzania przyrostowego na potrzeby Sił Zbrojnych RP.

Kurs odbył się w grudniu 2025 roku na Wydziale Inżynierii Mechanicznej Wojskowej Akademii Technicznej. Dwutygodniowe szkolenie obejmowało 74 godziny zajęć – zarówno wykładowych, jak i laboratoryjnych – oraz egzamin końcowy przed komisją. Program został zaprojektowany tak, aby uczestnicy przeszli pełny cykl technologiczny: od modelowania i digitalizacji elementu, przez przygotowanie procesu wytwarzania, aż po wykonanie, ocenę jakości i obróbkę wykończeniową części.

Szkolenie obejmowało cztery kluczowe obszary:

• projektowanie dla wytwarzania przyrostowego (DfAM),
• inżynierię odwrotną i skanowanie 3D,
• wytwarzanie przyrostowe metodą MEX,
• zaawansowane techniki addytywne, w tym procesy PBF-LB/M i DED.

Duży nacisk położono na część praktyczną. Uczestnicy samodzielnie przygotowywali modele 3D, dobierali materiały i parametry procesu, generowali kod maszynowy oraz realizowali wydruki na urządzeniach przyrostowych.

Kulminacyjnym punktem kursu była realizacja zadania polegającego na przeprowadzeniu kompletnego procesu naprawy uszkodzonego rzeczywistego elementu. Każdy uczestnik zobowiązany był do przeanalizowania możliwości zastosowania technologii przyrostowej, przygotowania modelu cyfrowego – w tym z wykorzystaniem skanowania 3D – doboru materiału i parametrów technologicznych, wykonania wydruku, a następnie przeprowadzenia postprocessingu oraz oceny jakości wytworzonej części. Ostatniego dnia odbył się egzamin końcowy, podczas którego uczestnicy zaprezentowali wysoki poziom przygotowania merytorycznego i praktycznego; wszyscy uzyskali wynik pozytywny.

W szkoleniu uczestniczyła kadra oficerska i podoficerska z różnych jednostek Sił Zbrojnych RP. Od pierwszych zajęć widoczne było wysokie zaangażowanie kursantów, zarówno w części teoretycznej, jak i podczas realizacji zadań praktycznych. Wysoki poziom merytoryczny, odpowiedzialność w wykonywaniu powierzonych zadań oraz rzeczowe podejście do wdrażania nowych technologii – zarówno ze strony uczestników, jak i prowadzących szkolenie przedstawicieli Wojskowej Akademii Technicznej – potwierdzają gotowość Sił Zbrojnych RP do konsekwentnego rozwijania i implementowania nowoczesnych metod wytwarzania.

Uzyskanie przez kursantów certyfikatów na początku 2026 roku wyznacza kolejny etap wdrażania technologii przyrostowych w Siłach Zbrojnych RP. Zdobyte kompetencje oraz wysoki poziom przygotowania uczestników tworzą solidne podstawy do rozszerzania zastosowań druku 3D w systemie wsparcia logistycznego oraz budowania większej samodzielności technicznej SZ RP.

Tekst: Janusz Kluczyński, Krzysztof Grzelak
Zdjęcia: Katarzyna Tyraj, Jakub Łuszczek